Laat de kwaliteitsverpleegkundige een oplossing zijn, niet het probleem

22 okt 2020

Langzamerhand is er een nieuwe functie ontstaan: de verpleegkundig kwaliteitscoach/kwaliteitsverpleegkundige of gelijksoortige functienamen. Vaak zijn dat verpleegkundigen niveau 4 of 5 die binnen een of meerdere teams werken en als taak hebben om de medewerkers van de afdeling te ondersteunen in het voldoen aan alle kwaliteitseisen.

Soms worden deze verpleegkundigen meegeteld in de zorg en soms zijn ze volledig boventallig aan het team toegevoegd. En hier zien wij vanuit onze adviespraktijk nogal eens een bron van nieuwe problemen ontstaan. Het invoeren van een nieuwe functie zoals kwaliteitsverpleegkundige is een ingreep in het gehele systeem. Om deze functionarissen een goede kans op succes te geven moeten de belangrijkste consequenties voor de andere functies in kaart te worden gebracht. In deze blog wordt hier verder opgegaan.

Het lijkt soms wel of organisaties achterstevoren beginnen, namelijk met een oplossing neer te zetten zonder dat het probleem voldoende helder is en de juiste interventies daarop zijn afgestemd.

Hoe het niet moet

Ik ben vaak betrokken bij zorgorganisaties die er door de IGJ op zijn gewezen dat ze niet voldoen aan de normen vanuit het kwaliteitskader. Het bezoek van de IGJ levert dan een openbare rapportage op waarin een of meerdere toetsingsaspecten geel of soms zelfs rood scoren. Geen enkele organisatie wil dat zijn dienstverlening zo wordt beoordeeld. Menig bestuurder of manager schiet in een dergelijke situatie direct in de actiestand en verordonneerd een aantal besluiten die tot snel herstel moeten leiden. Tegenwoordig zal het werken met een kwaliteits­verpleeg­kundige in teams bijna zeker onderdeel uitmaken van die maatregelen.  De vraag is echter of men zich er voldoende rekenschap van heeft gegeven dat als een nieuwe speler op het schaakbord plaatst, je daarmee het spel en de spelregels verandert. Een nieuwe speler met nieuwe mogelijkheden (en restricties) heeft invloed op de rol en positie van iedere functionaris op dat speelbord en hun onderlinge interactie.

Hoe moet het dan wel?

Dit begint met de essentiële vraag: voor welk probleem is de kwaliteitsverpleegkundige de beoogde oplossing? Wat is de IST situatie en waarom voldoet die niet (meer)? Wat is de SOLL situatie, wanneer klopt het weer? En welke maatregelen zijn nodig om van ‘voldoet niet’ naar ‘klopt weer’ te komen? Dat zullen vast een aantal maatregelen zijn die onderling samenhangen en waarvan de inzet van de verpleegkundig kwaliteitscoach er één is. Zelden is één interventie ‘de gouden greep’ en toereikend om een complex vraagstuk op te lossen. Om (deel van de) oplossing te zijn, moet de betreffende functionaris over noodzakelijke competenties beschikken. En over welke competenties hebben we het dan? Welke verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn dan voor deze functie noodzakelijk? En wat is de positionering in de organisatie?

Kortom het begint met een goede en brede functieanalyse. Vaak zie ik in één en dezelfde organisatie bij managers (en natuurlijk anderen) allerlei verschillende beelden van wat ze wel of niet verwachten van kwaliteitsverpleegkundigen. Tip: des te concreter gecommuniceerd wordt wat de functie kwaliteitsverpleegkundige wel of niet inhoudt des te meer eenduidigheid er is in beeldvorming.

De tweede vraag is: wat zijn de ‘omliggende’ functies en wat is de invloed van de beoogde kwaliteitsverpleegkundige op deze functies  Vanuit mijn ervaring verandert bijvoorbeeld de functie van leidinggevende of afdelingsmanager. Wordt de kwaliteitsverpleegkundige haar rechterhand of is het een eigenstandige functie zonder dat er rekenschap hoeft te worden afgelegd naar de leidinggevende van de afdeling zelf? Het antwoord op deze vraag is op haar beurt weer van grote invloed op de relatie tussen de kwaliteitsverpleegkundige met de uitvoerende medewerkers op de afdelingen/teams. Wat wordt de verhouding / relatie met bijvoorbeeld de EVV-ers. Mag / kan de kwaliteitsverpleegkundige de EVV-er opdrachten geven? Kan / mag de kwaliteitsverpleegkundige betrokken worden bij disfunctioneringstrajecten?

Laat u adviseren en spar met een deskundige die met de nodige vrijheidsgraden duidelijke en concrete beelden heeft van de competenties en beelden van de functie kwaliteitsverpleegkundige.

Rob Uijterwaal

Origineel geplaatst op Skipr op 19 oktober 2020:

www.skipr.nl/blog/laat-de-kwaliteitsverpleegkundige-een-oplossing-zijn-niet-het-probleem

Share This