Persoonsgerichte zorg na de eerste Corona-golf

jun 22, 2020

Het bezoekverbod in verpleeghuizen wordt mondjesmaat opgeheven. Het verbod heeft geleid tot veel, soms heftige reacties van betrokkenen. Bestuurders signaleren eenzaamheid “…dat alles (red: beeldbellen, bezoekcabines, hoogwerkers) kan niet verhullen dat onze bewoners hun dagen in eenzaamheid doorbrengen en wegzakken in onbestemde dagen en lege uren” aldus een bestuurder in een artikel in de Volkskrant.

Familie is vaak emotioneel: “Al op de gang in het verpleeghuis liep ik met tranen in mijn ogen naar haar kamer, met de looproute in mijn hand en een mondkapje voor. Ik was zo ontroerd, wanhopig. Ze begreep niet dat ik niet boven mocht komen en dat doet zo’n zeer”. Anderen zijn strijdbaar: “Ik laat mijn moeder door niemand gijzelen”.

Mijn vader woont in een woonzorgcentrum. We zien enerzijds in de nieuwsbrieven die we als mantelzorgers krijgen, de foto’s waar hij aan het sjoelen, knutselen of opruimen is. Maar we lezen ook in zijn rapportage dat zijn grip op de werkelijkheid verder afneemt en zijn onrust toeneemt.

We horen echter ook andere geluiden van behandelaars en zorgmedewerkers. Het valt hen op dat, naast alle verdriet, er ook bewoners zijn die kennelijk baat hebben bij de gedwongen ‘rust, reinheid en regelmaat’. Bewoners die beter gedijen in een prikkelarme omgeving. Bij een deel van deze bewoners is het onbegrepen gedrag afgenomen. Ze blijken beter benaderbaar en eten, drinken en slapen beter. Ik sprak verzorgenden die vertelden dat ze het ‘stiekem’ heerlijk vinden om meer tijd te hebben voor bewoners nu ze hun aandacht niet hoeven te verdelen over bewoners, vrijwilligers, familie, stagiaires, leerlingen en andere ‘binnenlopers’ op de woning.

Ook uit de thuiszorg horen we geluiden dat het voor sommige cliënten fijner werd: minder verschillende verzorgenden/ hulpverleners aan hun deur en bed waardoor er meer rust ontstond, vooral voor de groep cliënten die snel verward raakt.

Dus…. wat mij betreft staan we nu ‘post-eerste-Corona-golf’ stil bij wat er te leren valt van de lock-down in de verpleeghuizen en thuiszorg. Zijn we ons voldoende bewust van de omgeving die we creëren voor onze bewoners (en die we ‘thuis’ voor hen noemen) met al onze regels en protocollen? Geldt hier niet “one size fits nobody”?

Ik nodig dan ook managers en zorgmedewerkers uit om eens een dag(deel) als bewoner ‘uit logeren te gaan’ op een woongroep om ‘door de ogen van de bewoner’ te ervaren wat daar gebeurt. Ga in de huiskamer zitten, laat je koffie serveren, doe mee met ‘de activiteit’, dut weg in je stoel of bij de tv etc. Of ga als de bekende vlieg aan de muur een aantal uren in die huiskamer zitten en neem waar wat daar gebeurt zonder zelf deel te nemen; observeer puur hoe individuele bewoners reageren op hun omgeving. Deel je ervaringen met collega’s en bespreek wat goed gaat en wat beter kan of moet. Ik kom de resultaten graag tegen bij mijn audits, tijdens de huiskamerobservaties en in de ECD’s.

Frans Hoogland, senior adviseur en auditor

Share This